Tính đúng lưu lượng khí nén giúp doanh nghiệp tránh máy quá nhỏ gây tụt áp hoặc máy quá lớn làm tăng chi phí đầu tư và điện năng.

Để xác định nhu cầu khí, cần thống kê thiết bị sử dụng, thời gian hoạt động đồng thời, lượng khí rò rỉ và kế hoạch mở rộng.

I. Công thức tính lưu lượng khí nén

Lưu lượng vận hành được tính theo công thức:

Q vận hành = Σ (q × n × K)

Trong đó:

• q: Lưu lượng của một thiết bị.
• n: Số lượng thiết bị cùng loại.
• K: Hệ số sử dụng đồng thời, từ 0 đến 1.
• Σ: Tổng nhu cầu của các nhóm thiết bị.

Sau đó cộng thêm rò rỉ và dự phòng:

Q thiết kế = Q vận hành × (1 + K rò rỉ + K dự phòng)

Hệ số rò rỉ và dự phòng cần dựa trên tình trạng đường ống và kế hoạch mở rộng thực tế. Không nên áp dụng một tỷ lệ cố định cho mọi nhà xưởng.

II. Ví dụ tính lưu lượng cho nhà xưởng

Giả sử nhà xưởng có:

Thiết bị	Số lượng	Lưu lượng/thiết bị	Hệ số K	Lưu lượng tính
Máy CNC	3	0,50 m³/phút	0,70	1,05 m³/phút
Súng thổi khí	2	0,25 m³/phút	0,40	0,20 m³/phút
Máy đóng gói	1	0,80 m³/phút	0,80	0,64 m³/phút

Tổng lưu lượng vận hành:

Q vận hành = 1,05 + 0,20 + 0,64 = 1,89 m³/phút

Nếu tổng rò rỉ và dự phòng được xác định là 15%:

Q thiết kế = 1,89 × 1,15 ≈ 2,17 m³/phút

Như vậy, nhà xưởng cần máy cung cấp tối thiểu khoảng 2,17 m³/phút tại đúng áp suất yêu cầu.

Với kết quả này, doanh nghiệp có thể tham khảo King Power 7,5–15 kW có dải lưu lượng công bố 1,2–2,55 m³/phút. Tuy nhiên, cần kiểm tra cấu hình cụ thể tại đúng áp suất trước khi lựa chọn.

III. Những yếu tố cần kiểm tra

1. Hệ số sử dụng đồng thời

Không phải thiết bị nào cũng tiêu thụ khí liên tục. Hệ số K có thể xác định dựa trên:

• Thời gian sử dụng khí trong một chu kỳ.
• Số thiết bị thường hoạt động cùng lúc.
• Dữ liệu PLC hoặc lịch sản xuất.
• Kết quả đo lưu lượng theo ca.

Ví dụ, súng thổi hoạt động 4 phút trong mỗi chu kỳ 10 phút có hệ số thời gian khoảng 0,4. Tuy nhiên, hệ thống vẫn phải đáp ứng lưu lượng đỉnh nếu nhiều súng cùng mở.

2. Lưu lượng trung bình và lưu lượng đỉnh

Lưu lượng trung bình dùng để đánh giá nhu cầu vận hành lâu dài. Lưu lượng đỉnh giúp kiểm tra thời điểm nhiều thiết bị cùng sử dụng khí.

Bình chứa khí có thể hỗ trợ nhu cầu tăng ngắn hạn nhưng không thay thế một máy nén thiếu lưu lượng kéo dài.

3. Áp suất làm việc

Lưu lượng phải được kiểm tra tại đúng áp suất. Doanh nghiệp cần tính:

• Áp suất tối thiểu tại thiết bị xa nhất.
• Tổn thất qua đường ống và khớp nối.
• Sụt áp qua bộ lọc và máy sấy khí.
• Áp suất khi nhu cầu đạt đỉnh.

Không nên tăng áp suất toàn hệ thống để bù cho đường ống nhỏ hoặc bộ lọc bị tắc vì sẽ làm tăng điện năng và lượng khí rò rỉ.

VI. Cách kiểm tra catalogue máy nén khí

Khi xem catalogue, cần kiểm tra lưu lượng khí thực đầu ra – FAD tại đúng áp suất. Không nên lựa chọn máy chỉ dựa trên công suất kW hoặc HP.

Khách hàng có thể đang tìm Atlas Copco GA37, Hitachi OSP-37, Kobelco VS37, Fusheng SA37 hoặc một model khác.

Các model cần được kiểm tra trong cùng điều kiện:

Tiêu chí	Nội dung cần kiểm tra
Lưu lượng	FAD tại đúng áp suất
Công suất	Công suất động cơ và công suất đầu vào
Điều khiển	Tốc độ cố định hoặc biến tần
Nguồn điện	Điện áp, số pha và tần số
Xử lý khí	Máy sấy, bộ lọc và mức sụt áp

Bảng trên chỉ hướng dẫn cách kiểm tra catalogue, không dùng để kết luận thương hiệu nào tốt hơn.

Nếu khách hàng gửi mã máy đang tham khảo, Giải Pháp Khí Nén có thể kiểm tra thông số và đề xuất dải máy nén khí King Power đáp ứng nhu cầu tương ứng.

V. Khi nào cần đo lưu lượng thực tế?

Doanh nghiệp nên tiến hành đo khi:

• Không có dữ liệu tiêu thụ khí chính xác.
• Hệ thống thường xuyên bị tụt áp.
• Máy nén chạy liên tục nhưng vẫn thiếu khí.
• Chuẩn bị mở rộng dây chuyền.
• Muốn thay thế hoặc bổ sung máy nén khí.

Kết quả đo nên bao gồm lưu lượng, áp suất, công suất điện và trạng thái tải/không tải trong các ca sản xuất đại diện.

1. Có nên cộng toàn bộ lưu lượng của thiết bị không?

Chỉ cộng 100% khi các thiết bị có khả năng hoạt động cùng lúc. Nếu không, cần áp dụng hệ số sử dụng đồng thời.

2. Có nên cộng thêm lưu lượng dự phòng không?

Có, nhưng mức dự phòng phải dựa trên lượng khí rò rỉ và kế hoạch mở rộng. Dự phòng quá lớn có thể khiến máy bị chọn dư công suất.

3. Máy cùng công suất có cùng lưu lượng không?

Không. Lưu lượng còn phụ thuộc áp suất, kiểu điều khiển, đầu nén và điều kiện công bố của nhà sản xuất.

4. Chỉ biết kW có tính được lưu lượng không?

Không chính xác. Cần kiểm tra FAD tại đúng áp suất hoặc tiến hành đo lưu lượng thực tế.

VI. Kết luận

Cách tính lưu lượng khí nén cho nhà xưởng gồm bốn bước:

Thống kê thiết bị → Tính hệ số đồng thời → Cộng rò rỉ và dự phòng → Kiểm tra áp suất

Nếu chưa xác định được nhu cầu hoặc đang tìm một model cụ thể, hãy gửi thông số cho Giải Pháp Khí Nén – Nam Việt Group. Đội ngũ kỹ thuật sẽ hỗ trợ tính lưu lượng, kiểm tra catalogue và đề xuất máy nén khí, máy sấy khí King Power phù hợp.