Khi máy nén khí biến tần báo thấp áp, hãy so giờ ghi lỗi với nhật ký khởi động của thiết bị công suất lớn. Nếu hai mốc trùng nhau, xem đồ thị điện áp đầu vào biến tần trong cùng sự kiện để xác minh có sụt áp tức thời hay không. Sau đó, so bản ghi tại tủ phân phối và tại đầu vào biến tần để chọn đúng đoạn cần kiểm tra. Hướng dẫn này áp dụng cho lỗi điện áp thấp trên máy nén khí công nghiệp dùng biến tần; nếu máy liên tục ngắt bảo vệ hoặc có mùi khét, dấu cháy hay tiếng phóng điện, hãy dừng thử và báo bộ phận điện.
Mục lục
- I. Xác nhận lỗi điện áp thấp
- II. Vì sao tải khởi động có thể làm biến tần ngắt?
- III. Khoanh vùng nguồn chung, nhánh cấp và biến tần
- IV. Cách ghi và đọc đồ thị điện áp
- V. Xử lý theo kết quả kiểm tra
- VI. Kiểm tra sau xử lý
- VII. Chi phí và cách phòng ngừa
- VIII. Câu hỏi thường gặp
- IX. Kết luận và hỗ trợ kỹ thuật

I. Xác nhận lỗi điện áp thấp
Dấu hiệu cần lưu ý là máy nén đang chạy thì ngắt vào lúc dây chuyền bên cạnh vừa khởi động. Khi kỹ thuật viên đến đo, điện áp có thể đã phục hồi. Số đo sau khi máy ngắt chỉ phản ánh trạng thái lúc đo và có thể bỏ qua biến động ngắn trước đó.
Trước khi xóa cảnh báo, hãy chụp màn hình máy nén và lưu mã lỗi gốc của biến tần nếu thiết bị có nhật ký riêng. Cảnh báo áp suất khí thấp và lỗi điện áp thấp cần hai hướng kiểm tra khác nhau. Tra mã theo đúng model biến tần để xác định lỗi thuộc về nguồn điện, mạch bên trong biến tần hay hệ thống khí.
Ghi thêm máy nén đang nén khí, đang tăng tốc hay đang chờ. Nếu sự cố chỉ xuất hiện khi một thiết bị cụ thể bắt đầu chạy, đánh dấu thiết bị đó trong nhật ký. Đây là căn cứ để chọn thời điểm theo dõi; hai sự kiện trùng giờ chưa chứng minh sự kiện này gây ra sự kiện kia.
II. Vì sao tải khởi động có thể làm biến tần ngắt?
1. Dòng khởi động có thể làm điện áp trên nguồn chung giảm
Trong giai đoạn tăng tốc, một động cơ lớn có thể lấy dòng cao. Khi động cơ và máy nén dùng chung một phần hệ thống cấp điện, dòng tăng có thể kéo điện áp trên phần nguồn chung xuống trong thời gian ngắn. Mức giảm phụ thuộc vào đặc tính đường cấp và cách thiết bị khởi động. www.fluke.com
Hai dây chuyền đặt cạnh nhau vẫn có thể dùng hai nhánh điện khác nhau. Hãy xem sơ đồ để xác định phần thực sự dùng chung, chẳng hạn thanh cái, tủ phân phối hoặc máy biến áp. Chọn điểm đo theo sơ đồ giúp phân biệt sụt áp đã có từ phía nguồn với phần sụt thêm trên nhánh máy nén.
2. Lỗi thấp áp DC bus chưa đủ để kết luận nguồn yếu
DC bus là mạch điện một chiều trung gian bên trong biến tần. Một số biến tần ghi lỗi khi điện áp tại mạch này xuống thấp. Ví dụ, tài liệu ABB ACS580 mô tả mã 3220 là lỗi thấp áp DC link và nêu các khả năng như mất pha nguồn, cầu chì đứt hoặc lỗi bộ chỉnh lưu. Cách diễn giải mã này chỉ áp dụng cho dòng và phiên bản được tài liệu nêu. library.e.abb.com
Khi chẩn đoán, hãy đọc riêng điện áp AC đầu vào và dữ liệu DC bus do biến tần lưu, nếu có. Hai số liệu thuộc hai vị trí khác nhau. Ngưỡng và điều kiện tác động cần tra theo đúng model.
III. Khoanh vùng nguồn chung, nhánh cấp và biến tần
| Kết quả trong cùng một sự kiện | Kiểm tra tiếp |
|---|---|
| Điện áp giảm ở cả tủ chung và đầu vào biến tần | Ưu tiên kiểm tra phần nguồn chung. Đối chiếu dòng khởi động của tải nghi ngờ và các tải khác hoạt động cùng lúc. |
| Tủ chung ít thay đổi, đầu vào biến tần giảm rõ | Kiểm tra đoạn giữa hai điểm đo: cáp, đầu nối, cầu chì và thiết bị đóng cắt theo sơ đồ. |
| Cả hai điểm cùng giảm, nhưng đầu vào biến tần giảm sâu hơn | Xem xét cả biến động nguồn chung lẫn tổn thất tăng thêm trên nhánh máy nén. So cùng cặp pha và cùng thời điểm. |
| Các cặp pha giảm không đều | Đối chiếu từng cặp pha ở hai điểm để khoanh vùng mất pha, mất cân bằng hoặc tiếp điểm bất thường. |
| Không ghi được sụt áp AC nhưng biến tần vẫn báo thấp áp DC bus | Xác nhận đúng vị trí đo và khả năng ghi sự kiện ngắn. Nếu dữ liệu đầu vào đủ tin cậy, kiểm tra tiếp theo mã lỗi và tài liệu hãng. |
| Máy cũng ngắt khi dây chuyền bên cạnh không khởi động | Mở rộng thời gian ghi để tìm tải khác, sự kiện chuyển nguồn hoặc bất thường trên nhánh riêng. |
So hai điểm trong cùng một lần xảy ra sự cố. Hai lần khởi động khác nhau có thể có số tải đang chạy và điều kiện nguồn khác nhau. Dùng số đo từ hai lần riêng biệt để kết luận nhánh nào sụt áp dễ dẫn đến kiểm tra sai vị trí.
IV. Cách ghi và đọc đồ thị điện áp
1. Lấy nhật ký và căn chỉnh mốc thời gian
Lưu giờ biến tần ghi lỗi, mã lỗi, model và trạng thái máy nén. Lấy thời điểm khởi động của thiết bị nghi ngờ từ PLC, nhật ký dây chuyền hoặc bản ghi dòng điện. Nếu chỉ có lệnh Start, ghi rõ đó là lúc ra lệnh; thiết bị có thể bắt đầu lấy dòng sau mốc này.
Kiểm tra độ lệch đồng hồ giữa PLC, biến tần và thiết bị đo. Nếu một nhật ký chỉ hiển thị đến giây, giữ giới hạn đó khi ghép dữ liệu. Có thể dùng nhật ký vận hành máy nén khí để lưu giờ sự cố, thiết bị vừa khởi động và trạng thái máy nén qua các ca.
2. Ghi điện áp tại hai điểm trên sơ đồ cấp điện
- Điểm A: Tủ phân phối hoặc thanh cái chung đã xác định trên sơ đồ.
- Điểm B: Đầu vào AC của biến tần máy nén khí.
Với hệ ba pha, kỹ thuật viên điện dùng thiết bị phân tích chất lượng điện có chức năng ghi sự kiện sụt áp để theo dõi L1–L2, L2–L3 và L3–L1. Nếu có thể, ghi thêm dòng của thiết bị nghi ngờ khởi động trên cùng trục thời gian. Bản ghi điện áp và dòng đồng thời giúp xác định điện áp thay đổi vào lúc nào so với lúc tải bắt đầu lấy dòng. www.fluke.com
Phép đo trong tủ điện phải do người đủ chuyên môn thực hiện theo quy trình an toàn của nhà máy. Nếu chỉ có thể ghi tại điểm B, bản ghi cho biết đầu vào biến tần có gặp sụt áp hay không. Cần thêm dữ liệu tại điểm A để khoanh vùng nguồn chung hoặc nhánh riêng.
3. Đánh dấu ba mốc trên đồ thị điện áp
Đặt thời gian trên trục ngang và điện áp hiệu dụng RMS (V) trên trục dọc. Giữ phần bản ghi trước, trong và sau sự kiện để thấy mức điện áp nền, mức thấp nhất và quá trình phục hồi. Nếu sáu đường điện áp khó đọc, tách thành hai đồ thị cho điểm A và B, dùng cùng thang điện áp và thời gian.
| Mốc | Dữ liệu cần thể hiện |
|---|---|
| T1 — Thiết bị bắt đầu khởi động | Ghi tên hoặc mã thiết bị. Ưu tiên mốc dòng bắt đầu tăng nếu đo được; nếu chỉ có lệnh Start, ghi rõ nguồn của mốc. |
| T2 — Điện áp bắt đầu giảm | Ghi điểm đo, cặp pha, điện áp trước sự kiện, mức thấp nhất và thời gian sụt áp theo bản ghi. |
| T3 — Biến tần ghi lỗi | Ghi mã lỗi gốc và thời điểm từ nhật ký biến tần. Nếu nhật ký chỉ ghi đến giây, thể hiện T3 theo độ phân giải đó. |
Khi T1 và T3 cùng rơi vào một giây mà dữ liệu không đủ chi tiết, hãy ghi “trùng trong độ phân giải của nhật ký”. Chỉ khẳng định mốc nào đến trước khi các nguồn dữ liệu đủ chính xác để phân biệt.
4. Dùng đồ thị để chọn bước kiểm tra tiếp theo
Nếu dòng tải tăng ở T1, điện áp giảm ở T2 và biến tần ghi lỗi trong khoảng sụt áp, dữ liệu ủng hộ giả thuyết sự cố liên quan đến lần khởi động. Tiếp theo, so bản ghi tại A và B để khoanh vùng. Nếu nhiều tải cùng khởi động, cần thêm dữ liệu dòng hoặc nhật ký để phân biệt từng tải.
Nếu điện áp đã giảm rõ trước khi tải nghi ngờ bắt đầu lấy dòng, hãy tìm sự kiện khác. Nếu đồ thị không thể hiện sụt áp, kiểm tra khả năng bắt biến động ngắn của dụng cụ trước khi kết luận. Dữ liệu lấy trung bình trong khoảng dài có thể làm mất phần điện áp giảm ngắn.
V. Xử lý theo kết quả kiểm tra
1. Khi sụt áp xuất hiện trên nguồn chung
Phối hợp bộ phận điện đánh giá dòng khởi động, khả năng cấp của phần nguồn chung và các tải hoạt động cùng lúc. Nếu quy trình sản xuất cho phép, bố trí lệch giờ khởi động rồi ghi lại điện áp để đánh giá tác động. Việc đổi phương thức khởi động, tách nhánh hoặc cải tạo nguồn cần dựa trên kết quả đo và thiết kế điện.
2. Khi sụt áp tập trung trên nhánh máy nén
Sau khi cô lập nguồn và xác nhận an toàn, kỹ thuật viên kiểm tra đoạn giữa A và B. Ưu tiên phần tử có bằng chứng bất thường, chẳng hạn đầu nối, cáp hoặc thiết bị đóng cắt. Đo lại tại hai điểm sau xử lý để xem phần chênh lệch trên nhánh đã giảm hay chưa.
3. Khi điện áp đầu vào phù hợp nhưng lỗi vẫn tái diễn
Đối chiếu mã lỗi gốc, dữ liệu DC bus và tài liệu đúng model trước khi quyết định sửa hoặc thay biến tần. Việc kiểm tra bên trong phải theo quy trình của hãng, gồm cô lập nguồn và xác nhận đã hết điện áp tích trữ. Không vô hiệu hóa bảo vệ thấp áp hoặc bật tự khởi động lại để che lỗi.
VI. Kiểm tra sau xử lý
Ghi lại điện áp trong một chu kỳ khởi động đại diện theo quy trình của nhà máy. Dùng cùng vị trí đo, cùng phương pháp ghi và điều kiện tải tương đương nếu có thể. Nếu đã đổi lịch hoặc phương thức khởi động, ghi rõ thay đổi đó cạnh đồ thị.
Đối chiếu ba kết quả:
- Điện áp đầu vào: Mức thấp nhất và thời gian sụt áp phù hợp với yêu cầu của đúng biến tần.
- Hoạt động máy nén: Máy duy trì chức năng trong giai đoạn tải lớn khởi động.
- Lịch sử lỗi: Không ghi nhận lỗi lặp lại qua các chu kỳ theo dõi đại diện.
Nếu sự cố ban đầu xảy ra gián đoạn, một lần chạy không báo lỗi chỉ là kết quả bước đầu. Giữ bản ghi trước và sau xử lý để đội kỹ thuật có thể kiểm chứng nếu lỗi quay lại.
VII. Chi phí và cách phòng ngừa
Sửa một đầu nối, điều chỉnh lịch khởi động và thay biến tần có chi phí và thời gian dừng khác nhau. Bản ghi tại hai điểm giúp xác định phạm vi kiểm tra trước khi quyết định mua linh kiện hoặc cải tạo nguồn.
Khi xưởng bổ sung động cơ lớn hoặc thay đổi cách khởi động, hãy lưu một bản ghi điện áp trong ca đại diện làm mốc. Với hệ thống có nhiều máy nén, có thể tham khảo cách vận hành máy nén khí biến tần theo ca sản xuất để ghi rõ máy nào đang chạy, đang tải hoặc vừa chuyển trạng thái khi sự cố xảy ra.
VIII. Câu hỏi thường gặp
1. Điện áp bình thường sau khi máy ngắt có loại trừ được sụt áp không?
Không. Điện áp có thể đã phục hồi trước khi kỹ thuật viên đến đo. Cần xem bản ghi tại đầu vào biến tần trong chính khoảng thời gian máy báo lỗi.
2. Chỉ một máy nén báo lỗi thì có thể do nguồn chung không?
Có thể. Các thiết bị có thể đang ở trạng thái tải và có khả năng chịu sụt áp khác nhau. Hãy so điện áp tại tủ chung và đầu vào máy nén trong cùng sự kiện.
3. Dời giờ khởi động mà máy hết lỗi thì đã tìm ra nguyên nhân chưa?
Kết quả này giúp củng cố giả thuyết sự cố liên quan đến lần khởi động. Vẫn cần đối chiếu bản ghi điện áp để xác định bất thường nằm ở nguồn chung hay trên nhánh riêng.
4. Có nên thay biến tần ngay khi thấy lỗi thấp áp DC bus không?
Chưa nên thay chỉ dựa vào mã lỗi. Hãy kiểm tra dữ liệu đầu vào và nhánh cấp tại thời điểm xảy ra sự cố. Nếu dữ liệu nguồn phù hợp mà lỗi vẫn lặp lại, chẩn đoán biến tần theo tài liệu đúng model.
IX. Kết luận và hỗ trợ kỹ thuật
Khi máy nén khí biến tần báo thấp áp, hãy lưu mã lỗi và đối chiếu ba mốc: tải lớn bắt đầu khởi động, điện áp bắt đầu giảm và biến tần ghi lỗi. Nếu xác nhận có sụt áp, dùng bản ghi tại tủ chung và đầu vào biến tần để khoanh vùng. Kết quả đó giúp quyết định nên xử lý nguồn chung, sửa nhánh cấp hay kiểm tra tiếp biến tần.
Cần hỗ trợ kiểm tra? Gửi model biến tần, ảnh mã lỗi, nhật ký khởi động và đồ thị điện áp nếu có cho đội kỹ thuật máy nén khí Nam Việt qua 0915 598 239. Nếu chưa có đồ thị, hãy gửi trước ảnh lỗi và cho biết thiết bị nào vừa khởi động để chọn sự kiện cần theo dõ