Khi tăng từ 2 lên 4 trạm, chưa cần đổi máy nếu hệ thống vẫn cấp đủ khí nén cho trạm bấm cos và áp suất tại từng trạm đạt yêu cầu khi các trạm chạy đồng thời. Trước hết, lấy lượng khí mỗi chu kỳ nhân với số chu kỳ mỗi phút để tính nhu cầu tăng thêm, rồi so với lưu lượng còn dư của hệ thống. Sau đó, đo áp suất ngay tại đầu vào từng trạm trong lúc bấm để phân biệt thiếu khí từ nguồn với sụt áp trên đường cấp.
Mục lục
- I. Xác định trạm bấm cos dùng khí ở đâu
- II. Cách tính nhu cầu khí nén cho trạm bấm cos
- III. Bảng so sánh khi tăng từ 2 lên 4 trạm
- IV. Đo ở đâu để biết hệ thống có cấp đủ khí?
- V. Khi nào giữ máy, sửa đường cấp hoặc tăng nguồn?
- VI. Câu hỏi thường gặp
- VII. Kết luận
I. Xác định trạm bấm cos dùng khí ở đâu
Trước khi tính lưu lượng, hãy xác định khí nén dùng cho công đoạn nào. Tùy cấu hình, máy có thể dùng khí để bấm cos trực tiếp hoặc chỉ dùng khí cho cơ cấu phụ như kẹp dây, cấp phôi, đẩy sản phẩm hay thổi vệ sinh. Một máy bấm dùng điện vẫn có thể tiêu thụ khí ở những cơ cấu này.
Đối chiếu tài liệu đúng model và kiểm tra danh sách thiết bị thực tế ở từng trạm. Với mỗi thiết bị, ghi lượng khí tiêu thụ, áp suất đầu vào theo yêu cầu của hãng và nhịp hoạt động. Nếu trạm mới chạy nhanh hơn hoặc có thêm vòi thổi, hãy tính riêng; số liệu của trạm cũ có thể không còn phù hợp.
Cũng cần xác định các trạm dùng một nhánh chung hay nhiều nhánh riêng. Khi cả bốn trạm dùng chung một nhánh, đó là vị trí nên theo dõi áp suất trong lúc nhiều trạm cùng bấm, đặc biệt nếu trạm ở cuối nhánh hay bị chậm.
II. Cách tính nhu cầu khí nén cho trạm bấm cos
1. Tính lưu lượng của từng trạm
Nếu hãng công bố lượng khí tiêu thụ theo chu kỳ, hãy dùng công thức sau:
Lưu lượng trung bình của một trạm = Lượng khí mỗi chu kỳ × Số chu kỳ mỗi phút.
Ví dụ, một trạm dùng 5 lít khí quy đổi mỗi chu kỳ và chạy 30 chu kỳ/phút thì cần trung bình 150 lít/phút ở cùng điều kiện quy đổi. Nếu thông số 5 lít chỉ tính riêng cơ cấu bấm, hãy cộng phần khí cho kẹp, cấp phôi hoặc thổi nếu các cơ cấu đó dùng chung nguồn. Nếu hãng đã công bố mức tiêu thụ của cả trạm, không cộng lại các cơ cấu đã được tính trong số đó.
Khi chưa có số liệu theo chu kỳ, có thể dùng lưu lượng kế phù hợp để ghi tổng lượng khí vào trạm qua nhiều chu kỳ đại diện, rồi chia cho số chu kỳ hoàn tất. Thiết bị chạy liên tục hoặc chạy độc lập với thao tác bấm nên được ghi riêng để tính đúng khi thay đổi nhịp sản xuất.
2. So nhu cầu tăng thêm với phần nguồn còn dư
Lưu lượng còn dư = Khả năng cấp khí tại điểm đối chiếu − Nhu cầu hiện tại tại cùng điểm đó.
Nếu đối chiếu tại ống góp sau cụm xử lý khí, dùng khả năng cấp thực tế tại ống góp và tổng nhu cầu của các tải lấy khí từ ống góp đó. Tính cả các dây chuyền khác hoạt động trong cùng ca cao điểm. Có thể dùng mẫu nhật ký vận hành máy nén khí để ghi lại giờ cao tải, áp suất và trạng thái chạy của máy.
Nếu lấy thông số từ catalogue, hãy đọc FAD của đúng model tại áp suất làm việc dự kiến. FAD là lưu lượng máy cấp được, quy về điều kiện khí ở đầu hút theo cơ sở công bố. Trước khi so với số đo tại xưởng, cần đưa hai số về cùng điều kiện tham chiếu; chẳng hạn, không so trực tiếp lít/phút ở áp suất trong ống với lít/phút khí quy đổi. Atlas Copco New Zealand
III. Bảng so sánh khi tăng từ 2 lên 4 trạm
Ví dụ minh họa, không phải số đo của nhà máy: Mỗi trạm dùng 5 lít khí quy đổi mỗi chu kỳ và chạy 30 chu kỳ/phút. Giả sử khả năng cấp tại ống góp sau cụm xử lý khí là 1.800 lít/phút và các tải khác đang dùng 1.150 lít/phút. Tất cả lưu lượng trong bảng được quy về cùng điều kiện tham chiếu.
| Chỉ tiêu | Hiện tại: 2 trạm | Sau mở rộng: 4 trạm |
|---|---|---|
| Lượng khí mỗi chu kỳ của một trạm | 5 lít | 5 lít |
| Nhịp bấm mỗi trạm | 30 chu kỳ/phút | 30 chu kỳ/phút |
| Lưu lượng trung bình mỗi trạm | 150 lít/phút | 150 lít/phút |
| Tổng lưu lượng của các trạm bấm | 300 lít/phút | 600 lít/phút |
| Lưu lượng của các tải khác | 1.150 lít/phút | 1.150 lít/phút |
| Tổng nhu cầu | 1.450 lít/phút | 1.750 lít/phút |
| Khả năng cấp tại ống góp | 1.800 lít/phút | 1.800 lít/phút |
| Lưu lượng còn dư | 350 lít/phút | 50 lít/phút |
Trong ví dụ này, hai trạm mới cần thêm 300 lít/phút. Nguồn hiện tại còn dư 350 lít/phút trước khi mở rộng, nên xét theo lưu lượng trung bình, hệ thống vẫn cấp được cho bốn trạm. Tuy nhiên, phần dư sau mở rộng chỉ còn 50 lít/phút. Nếu mỗi trạm tăng lên 35 chu kỳ/phút, tổng nhu cầu sẽ lên 1.850 lít/phút, vượt khả năng cấp 50 lít/phút.
Bảng tính giúp xác định hệ thống có đủ khí để duy trì nhịp sản xuất hay không. Để biết trạm có bị hụt áp đúng lúc bấm, vẫn cần kiểm tra tại đầu vào máy. Hai trạm có thể tiêu thụ cùng lượng khí trung bình nhưng tạo đỉnh nhu cầu cao hơn nếu cùng bấm trong một thời điểm. atlascopco.com
IV. Đo ở đâu để biết hệ thống có cấp đủ khí?
1. Đo tại nguồn, sau cụm xử lý và tại đầu vào trạm
Kỹ thuật viên ghi áp suất tại ba vị trí: đầu cấp khí trước cụm xử lý, ống góp sau cụm xử lý và đầu vào trạm bấm. Dùng cảm biến hoặc thiết bị ghi áp suất có tốc độ lấy mẫu phù hợp với chu kỳ bấm. Ưu tiên đo đồng thời để so được mức tụt áp ở từng đoạn tại đúng thời điểm tải tăng.
Ghi kết quả khi trạm chờ, khi chạy ở nhịp sản xuất bình thường và khi nhiều trạm bấm đồng thời. Đối chiếu áp suất thấp nhất tại đầu vào từng trạm với mức hãng yêu cầu cho đúng model; sau đó kiểm tra áp suất có phục hồi qua nhiều chu kỳ liên tiếp hay không. Chỉ số khi trạm đứng yên không thể hiện mức áp suất thực tế lúc đang dùng khí.
2. Đọc kết quả để tìm đúng đoạn gây hụt áp
| Kết quả khi các trạm cùng bấm | Việc nên kiểm tra tiếp |
|---|---|
| Áp giảm từ đầu cấp và không hồi qua nhiều chu kỳ | Đối chiếu tổng nhu cầu với lưu lượng cấp thực tế. Kiểm tra tải phát sinh, rò rỉ và khả năng cấp của máy nén ở ca cao điểm. |
| Áp trước cụm xử lý ổn định nhưng áp sau cụm xử lý giảm rõ | Đo chênh áp qua từng bộ lọc hoặc máy sấy để tìm đoạn gây cản trở dòng khí. |
| Áp ống góp ổn định nhưng áp tại một trạm giảm | Kiểm tra nhánh cấp của trạm đó, gồm ống mềm, đầu nối nhanh, bộ lọc và van điều áp. |
| Áp đầu vào đạt yêu cầu nhưng mối bấm không đạt | Kiểm tra riêng khuôn bấm, cài đặt và vật tư theo tiêu chí chất lượng của dây chuyền. |
Nếu số đo chỉ ra vấn đề ở bộ lọc hoặc đường cấp, xử lý tại vị trí đó rồi chạy thử lại ở cùng nhịp sản xuất và cùng số trạm hoạt động. Có thể tham khảo dịch vụ kiểm tra và bảo dưỡng hệ thống khí nén nếu cần đo chênh áp hoặc xác minh lưu lượng cấp thực tế.
V. Khi nào giữ máy, sửa đường cấp hoặc tăng nguồn?
1. Giữ máy khi đủ lưu lượng và áp suất tại trạm
Giữ máy hiện tại nếu nguồn đáp ứng nhu cầu trong ca cao điểm, áp suất tại từng trạm đạt yêu cầu khi chạy đồng thời và kết quả ổn định qua nhiều chu kỳ. Mức lưu lượng dự phòng nên xét theo nhịp sản xuất, các tải khác dùng chung và kế hoạch mở rộng. Con số 50 lít/phút trong ví dụ trên chỉ minh họa cách tính.
2. Cải thiện đường cấp nếu chỉ hụt áp cục bộ
Nếu ống góp giữ áp nhưng một trạm hụt áp, hãy xử lý điểm cản trở đã xác định trên nhánh cấp trước khi tính chuyện đổi máy. Nếu nhu cầu tăng cao trong thời gian rất ngắn và nguồn vẫn bù khí kịp giữa các lần bấm, kỹ thuật viên có thể đánh giá phương án bố trí bình tích gần tải. Bình tích hỗ trợ các đỉnh tiêu thụ ngắn; lượng khí dự trữ sẽ giảm dần nếu nhu cầu duy trì cao hơn khả năng cấp. atlascopco.com
3. Tăng nguồn khi xác nhận thiếu lưu lượng kéo dài
Cân nhắc bổ sung hoặc thay máy khi số đo cho thấy tổng nhu cầu vượt khả năng cấp trong ca sản xuất, sau khi đã xem xét rò rỉ và các điểm gây sụt áp. Khi đối chiếu với danh mục thiết bị khí nén Nam Việt, hãy dựa vào lưu lượng cấp tại áp suất cần thiết của hệ thống. Công suất động cơ tính bằng HP không đủ để kết luận một model có cấp được cho bốn trạm hay không.
VI. Câu hỏi thường gặp
1. Có cần nhân đôi lưu lượng của cả nhà máy khi tăng từ 2 lên 4 trạm?
Không. Nếu hai trạm mới giống hai trạm cũ về lượng khí mỗi chu kỳ và nhịp bấm, phần nhu cầu của cụm bấm có thể tăng gấp đôi. Nhu cầu của toàn nhà máy chỉ tăng thêm phần khí mà hai trạm mới và các thiết bị phụ đi kèm sử dụng.
2. Máy bấm báo thiếu áp dù đồng hồ tại máy nén vẫn đủ áp là vì sao?
Áp suất có thể giảm qua bộ lọc, van điều áp, ống mềm hoặc đầu nối, nhất là khi nhiều trạm lấy khí cùng lúc. Hãy đo đồng thời tại ống góp và đầu vào trạm đang báo lỗi để xem áp giảm ở đoạn nào.
3. Có thể lấy sản lượng theo ca để chọn máy nén khí cho máy bấm cos không?
Sản lượng theo ca giúp ước tính mức tiêu thụ trung bình. Để chọn nguồn và kiểm tra đường cấp, cần thêm số chu kỳ/phút ở giai đoạn bận nhất và số trạm có thể bấm cùng lúc. Hai ca có cùng sản lượng vẫn có thể tạo đỉnh nhu cầu khác nhau.
VII. Kết luận
Trước khi đổi máy nén khí, hãy trả lời hai câu hỏi: Hai trạm mới cần thêm bao nhiêu khí? Khi bốn trạm chạy cùng lúc, áp suất ngay tại đầu vào từng trạm có còn đạt yêu cầu không? Nếu đủ lưu lượng và đủ áp trong điều kiện sản xuất, có thể giữ máy hiện tại. Nếu hụt áp ở một nhánh, kiểm tra đường cấp; nếu toàn hệ thống thiếu khí kéo dài, mới tính phương án tăng nguồn.
Đang chuẩn bị mở rộng khu vực bấm cos? Gửi Nam Việt model máy bấm, nhịp bấm, số trạm chạy đồng thời và thông số hệ thống hiện tại để được hỗ trợ xác định điểm đo và đối chiếu phương án cấp khí.